Dr. Esther Gitman
Dr. Esther Gitman is a Jewish American historian specializing in Jewish history in the former Yugoslavia, with particular focus on the period of the Independent State of Croatia (1941–1945). She is the author of When Courage Prevailed: The Rescue and Survival of Jews in the Independent State of Croatia 1941–1945 (Paragon House, USA, 2011). The book examines the rescue and survival of Jews during World War II and the role of then Archbishop of Zagreb, Blessed Alojzije Stepinac, during that time.
The work was later adapted into a documentary film of the same name, authored by Jadranka Jurško-Kero, which premiered in Croatia in June 2011.
In 1999, Dr. Gitman began the scientific research for her doctoral dissertation, dedicating her work to the courageous Croatians who saved Jews during World War II, as well as to Blessed Alojzije Stepinac. Her research in the Croatian State Archives in Zagreb led to the discovery of previously unprocessed archival materials documenting humanitarian efforts during the war. Her findings attracted significant attention both in Croatia and internationally.
Born to a Jewish family in Sarajevo, Dr. Gitman fled with her mother in 1941. After living in Israel and Montreal, Canada, she settled in New York, United States, in 1972.
In 2002, sixty-one years after fleeing Sarajevo, she returned to Zagreb as an American research scholar with a Fulbright Scholarship, spending a year studying the rescue of Jews from the Independent State of Croatia. At the time, such research had often been politically sensitive or overlooked.
Through rigorous academic methodology, documented evidence, and scholarly analysis, Dr. Gitman highlights the courage of individuals who risked their lives to save others during one of history’s darkest periods.
Her enduring message emphasizes hope — that evil can be confronted when individuals act with moral conviction and uphold human dignity beyond racial or religious identity.
Dr. Esther Gitman židovsko-američka je povjesničarka specijalizirana za povijest Židova na području bivše Jugoslavije, s posebnim naglaskom na razdoblje Nezavisne Države Hrvatske (1941.–1945.). Autorica je knjige When Courage Prevailed: The Rescue and Survival of Jews in the Independent State of Croatia 1941–1945 (Paragon House, SAD, 2011.), u kojoj analizira spašavanje i preživljavanje Židova tijekom Drugoga svjetskog rata te ulogu tadašnjeg zagrebačkog nadbiskupa, blaženog Alojzija Stepinca.
Knjiga je pretočena u istoimeni dokumentarni film autorice Jadranke Jurško-Kero, koji je premijerno prikazan u Hrvatskoj u lipnju 2011. godine.
Godine 1999. započela je znanstveno istraživanje za svoju doktorsku disertaciju, posvećujući rad hrabrim Hrvatima koji su spašavali Židove tijekom Drugoga svjetskog rata, kao i blaženom Alojziju Stepincu. Tijekom istraživanja u Hrvatskom državnom arhivu u Zagrebu pronašla je dotad neobrađenu arhivsku građu koja je dokumentirala humanitarne aktivnosti u ratnom razdoblju. Njezina su istraživanja izazvala značajnu pozornost u Hrvatskoj i međunarodnoj javnosti.
Rođena u židovskoj obitelji u Sarajevu, 1941. godine s majkom je izbjegla iz rodnoga grada. Nakon života u Izraelu i Montrealu u Kanadi, od 1972. godine živi u New Yorku u Sjedinjenim Američkim Državama.
Godine 2002., šezdeset i jednu godinu nakon bijega iz Sarajeva, vratila se u Zagreb kao američka znanstvenica s Fulbrightovom stipendijom te provela godinu dana proučavajući spašavanje Židova iz Nezavisne Države Hrvatske. U to vrijeme takva su istraživanja često bila politički osjetljiva ili zanemarena.
Svojim znanstvenim pristupom, dokazima i argumentima dr. Gitman ističe hrabrost i moralnu odlučnost pojedinaca koji su riskirali vlastite živote kako bi spasili druge u jednom od najmračnijih razdoblja povijesti.
Njezina trajna poruka naglašava nadu — da se zlo može nadvladati kada postoje odlučni i moralni pojedinci koji poštuju čovjeka kao čovjeka, neovisno o njegovoj rasnoj ili vjerskoj pripadnosti.
La Dra. Esther Gitman es una historiadora judío-estadounidense especializada en la historia judía en la ex Yugoslavia, con especial enfoque en el período del Estado Independiente de Croacia (1941–1945). Es autora del libro When Courage Prevailed: The Rescue and Survival of Jews in the Independent State of Croatia 1941–1945 (Paragon House, EE.UU., 2011), en el que analiza el rescate y la supervivencia de judíos durante la Segunda Guerra Mundial y el papel del entonces arzobispo de Zagreb, el beato Alojzije Stepinac.
La obra fue posteriormente adaptada a un documental del mismo nombre, dirigido por Jadranka Jurško-Kero, estrenado en Croacia en junio de 2011.
En 1999, la Dra. Gitman inició la investigación científica para su tesis doctoral, dedicando su trabajo a los croatas que arriesgaron sus vidas para salvar judíos durante la guerra, así como al beato Alojzije Stepinac. Durante su investigación en los Archivos Estatales Croatas en Zagreb, descubrió materiales archivísticos previamente no procesados que documentaban actos humanitarios durante el conflicto. Sus hallazgos generaron gran atención tanto en Croacia como a nivel internacional.
Nacida en Sarajevo en una familia judía, huyó con su madre en 1941. Tras residir en Israel y Montreal, Canadá, vive en Nueva York desde 1972.
En 2002, sesenta y un años después de haber huido de Sarajevo, regresó a Zagreb como investigadora estadounidense con una beca Fulbright, dedicando un año al estudio del rescate de judíos en el Estado Independiente de Croacia. En aquel momento, este tipo de investigación era políticamente sensible o poco explorada.
A través de un enfoque académico riguroso, basado en pruebas y análisis, la Dra. Gitman destaca el valor moral de quienes arriesgaron sus vidas para salvar a otros.
Su mensaje perdurable es uno de esperanza: el mal puede enfrentarse cuando existen personas valientes que valoran al ser humano por su dignidad, más allá de su identidad racial o religiosa.